Colaboracións

As XXX Xornadas Técnicas de Pesca de Celeiro sitúan no centro do debate a viabilidade da frota, a política pesqueira europea, o relevo xeracional e a competencia internacional nun sector estratéxico para Galicia

Por Máximo Díaz, secretario da Confraría de Celeiro e coordinador das Xornadas Técnicas de Pesca

A pesca afronta un momento decisivo. Aos desafíos tradicionais da actividade extractiva súmanse novas esixencias ambientais, unha crecente presión normativa, o encarecemento dos custos de explotación e as dificultades para garantir o relevo xeracional. Neste escenario, as XXX Xornadas Técnicas de Difusión do Sector Pesqueiro de Celeiro, deste ano, preséntanse como un espazo para analizar os problemas que condicionan o presente da frota e, sobre todo, para reflexionar sobre que modelo pesqueiro se quere para as próximas décadas.

O programa aborda unha realidade complexa: a necesidade de compatibilizar a conservación dos recursos mariños coa viabilidade económica das empresas e o mantemento da actividade nas comunidades costeiras. Porque o futuro da pesca non depende unicamente de que haxa recursos no mar, senón tamén de que existan barcos capaces de faenar, profesionais dispostos a embarcar e empresas que poidan desenvolver a súa actividade con rendibilidade.

Un dos grandes eixes do debate deste simposio transversal será a Política Pesqueira Común e a súa influencia sobre a frota europea. As posibilidades de pesca, as medidas de control, as obrigas administrativas e as esixencias ambientais condicionan directamente a actividade diaria dos buques. A cuestión de fondo é como avanzar cara a unha xestión sostible sen comprometer a competitividade das empresas nin debilitar a capacidade produtiva de Europa.

A preocupación non é menor. A dependencia europea dos produtos pesqueiros procedentes de terceiros países formula interrogantes sobre a seguridade alimentaria e a autonomía estratéxica. Manter unha frota propia resulta fundamental para soster o emprego, a actividade portuaria e unha industria vinculada historicamente a numerosos territorios costeiros. De aí a importancia de garantir unhas condicións de competencia equilibradas e de evitar que as esixencias impostas aos produtores europeos acaben debilitando a súa posición no mercado.

A sustentabilidade ambiental ocupará tamén un lugar destacado. A protección da biodiversidade, a redución das capturas accidentais e os efectos do cambio climático obrigan a adaptar a xestión pesqueira a uns ecosistemas mariños en transformación. O reto consiste en atopar solucións baseadas no coñecemento científico e na experiencia dos profesionais, con medidas proporcionadas e adaptadas ás particularidades de cada pesqueira. A conservación do mar e a continuidade da pesca non deberían entenderse como obxectivos enfrontados, senón como condicións que deben avanzar conxuntamente.

A esta transformación súmase a competencia polo espazo marítimo. O desenvolvemento da eólica mariña abre novas oportunidades industriais e enerxéticas, pero tamén formula interrogantes sobre o acceso aos caladoiros e as repercusións económicas para as frotas. A planificación destes proxectos deberá ter en conta a actividade pesqueira desde as súas primeiras fases, avaliando os seus impactos e garantindo unha participación efectiva do sector nas decisións.

A modernización tecnolóxica constitúe outra das grandes liñas de reflexión. A dixitalización, a intelixencia artificial e a mellora da eficiencia enerxética poden contribuír a reducir custos, optimizar as operacións e mellorar a xestión dos recursos. Porén, esta transición esixe investimentos, formación e solucións adaptadas ás posibilidades reais de cada empresa. Descarbonizar a frota será difícil se as esixencias tecnolóxicas non van acompañadas de instrumentos que permitan asumir os seus custos sen comprometer a rendibilidade.

Pero ningún debate sobre o futuro da pesca estará completo sen abordar o factor humano. A falta de relevo xeracional ameaza a continuidade de determinadas empresas e dificulta a dispoñibilidade de profesionais cualificados. Atraer a xente nova require algo máis que reivindicar a importancia histórica da actividade: esixe mellorar as condicións laborais, ofrecer perspectivas profesionais e mostrar unha pesca moderna, tecnificada e capaz de proporcionar un futuro estable.

As xornadas tamén poñen o foco na evolución dos mercados e dos hábitos de consumo. A adaptación dos produtos pesqueiros ás novas demandas, a innovación comercial e a mellora da rastrexabilidade poden contribuír a reforzar a súa competitividade. O obxectivo debe ser que o valor xerado ao longo da cadea chegue tamén ao produtor, cuxa rendibilidade resulta esencial para soster toda a actividade.

En definitiva, as XXX Xornadas Técnicas de Celeiro propoñen unha reflexión que transcende o ámbito estritamente pesqueiro. O que está en xogo é a capacidade de manter unha actividade económica estratéxica, preservar o tecido social das comunidades costeiras e garantir que Europa conserve unha frota propia nun contexto de profundas transformacións.

O desafío pasa por atopar un equilibrio real entre sustentabilidade, competitividade e responsabilidade social. Para conseguilo, serán necesarias políticas estables, decisións fundamentadas na ciencia, unha regulación proporcionada e unha participación efectiva do sector.

Porque protexer o mar é imprescindible, pero tamén o é garantir que quen vive del poida seguir facéndoo. O futuro da pesca decidirase, en boa medida, pola capacidade de converter esa dobre esixencia nunha estratexia común que permita manter unha frota viable, uns recursos ben xestionados e unhas comunidades costeiras con futuro.