Xosé Neira Vilas perfílase como homenaxeado nas Letras Galegas de 2027
O escritor Xosé Neira Vilas (Gres, Vila de Cruces, 1928-2015) encamíñase a ser o autor homenaxeado no Día das Letras Galegas de 2027. A súa candidatura conta cun amplo respaldo no seo da Real Academia Galega, que este mércores celebrará a sesión plenaria na que se adoptará a decisión definitiva.
A proposta de Neira Vilas compite coa do lingüista Constantino García González, aínda que todo apunta a que o autor de Memorias dun neno labrego será finalmente o elixido para protagonizar a gran celebración anual da literatura galega.
Considerado unha das figuras máis destacadas das letras galegas contemporáneas, Neira Vilas deixou unha fonda pegada na cultura do país grazas a unha obra centrada na realidade social, a emigración e o mundo rural. Entre os numerosos recoñecementos que recibiu ao longo da súa traxectoria figuran a Medalla Castelao, o Pedrón de Honra, o Premio Trasalba, o Premio da Crítica Española na modalidade de novela en galego e o Premio da Crítica Galega de ensaio.
Fillo dunha familia labrega, cursou os estudos primarios e comezou a traballar moi novo como contable nun serradoiro. Na súa mocidade impulsou un grupo de teatro afeccionado e iniciou os seus primeiros pasos na creación literaria con poemas e narracións en lingua galega.
En 1949 emigrou á Arxentina e instalouse en Bos Aires, onde compaxinou o traballo cos estudos de Comercio, Música e Xornalismo. Foi na emigración onde afondou no coñecemento da historia e da identidade galega, colaborando coa prensa da colectividade e relacionándose con figuras de referencia da cultura galega como Luís Seoane, Rafael Dieste, Ramón Suárez Picallo, Lorenzo Varela, Eduardo Blanco Amor ou Ramón de Valenzuela.
Durante a súa estancia en Bos Aires participou activamente no movemento galeguista da emigración. En 1953 contribuíu á creación das Mocidades Galeguistas e do xornal Adiante, ademais de colaborar na organización do histórico Primeiro Congreso da Emigración Galega celebrado en 1956.
En 1957 casou coa escritora Anisia Miranda, coa que fundou a editorial Follas Novas, un proxecto destinado á difusión da produción cultural galega no exterior. Pouco despois publicou o poemario Dende lonxe e, en 1961, a novela Memorias dun neno labrego, convertida co paso do tempo na obra máis editada e lida da literatura galega, tanto na súa versión orixinal como en numerosas traducións.
Ese mesmo ano trasladouse a Cuba, onde desenvolveu diferentes responsabilidades profesionais e mantivo unha intensa actividade cultural e xornalística. En 1992 regresou á súa parroquia natal de Gres, desde onde continuou participando activamente na vida cultural galega ata o seu falecemento en 2015.
De confirmarse a súa elección, as Letras Galegas de 2027 servirán para reivindicar a figura dun dos autores máis universais da literatura galega e dun dos grandes cronistas da emigración e do mundo rural do século XX.