Pol: Do muíño ao Pazo
O Concello de Pol vén de dar un paso máis na posta en valor do seu patrimonio cultural e natural coa creación da Ruta polo corazón polense, unha ruta pensado para amosar aos visitantes unha panorámica representativa da riqueza histórica, arquitectónica e paisaxística desta localidade. A iniciativa naceu co motivo do V Encontro Astur-Galaico, e busca ofrecer unha experiencia relaxada, onde o camiñante poida deterse a contemplar cada un dos recunchos que fan de Pol un municipio distinto e sorprendente.
O trazado é sinxelo, sen dificultades, ideal para calquera persoa que queira gozar dunha xornada ao aire libre sen complicacións, combinando historia, tradición e natureza nunha harmonía que reflicte o carácter polense. A información máis detallada sobre a ruta pódese atopar no tríptico editado para a ocasión, que inclúe descricións de cada parada e curiosidades sobre os monumentos.
A primeira parada do percorrido lévanos á Santiña de Xerbolés, un monumento dedicado a Nosa Señora do Carmen, considerada como escudo protector do municipio. A poucos metros, o paseo continúa coa contemplación do escudo en granito da Casa de Dourado ou Pallín, un exemplo de estilo barroco que conserva armas heráldicas de gran valor histórico. A capela de Xerbolés, situada nun entorno frondoso de chousas, carballos e bidueiras, ofrece un momento de tranquilidade e conexión coa natureza.
No camiño cara a Suegos, atópase a capela das Neves, datada no século XVII, seguida pola fonte de Sambade, coñecida polas súas augas férreas, que ofrecen un toque singular á paisaxe rural. Xa en Lea, destacan varios elementos patrimoniais: o muíño de Páxaro, o escudo en granito da Casa Vilar, o cruceiro de 1793 integrado nun muro da Casa de Carballo, así como a igrexa de San Bartolomeu, do primeiro terzo do século XIX, e a Casa de Teixeiro ou Abogado, con dous escudos que combinan símbolos heráldicos e decoracións detalladas.
A parroquia de Cirio alberga o Pazo de Fondón ou Trigo, con capela dedicada a San Vicente, e a fonte de Fondón, datada en 1818. En Arcos de Frades, a ruta inclúe a igrexa de finais do século XVIII, na que se pode observar un reloxo de sol réplica do orixinal de 1902. Xa en Silva, o visitante atopará o cruceiro de Ventín, e pouco despois emerxe a área recreativa e o muíño do Pacio en Mosteiro, rodeada dunha frondosa carballeira. Este espazo acolle a finais de agosto a Festa do Emigrante, que se celebra desde 1984, e inclúe un templete de música e pracas conmemorativas.
A ruta remata cunha homenaxe á historia local a través das esculturas do Cazador, obra de Puchades, e do Emigrante, dedicada a todos aqueles que deixaron o concello en busca de novas oportunidades, simbolizando o vínculo entre comunidade, memoria e paisaxe.
A Ruta polo corazón polense é, en definitiva, un percorrido que permite descubrir Pol con todos os sentidos: mirando os detalles arquitectónicos, escoitando o silencio da natureza e sentindo a historia que habita cada pedra e cada fonte do municipio. Un convite aberto a residentes e visitantes para gozar dunha experiencia auténtica, tranquila e enriquecedora no corazón de Galicia.