Sociedade | Reportaxes

A asociación cervense combina tradición, formación e lecer para fortalecer a comunidade feminina das parroquias de San Román e Rúa

Por Ana Somoza.

A presidenta fala con serenidade, pero tamén con convicción. Raquel Ferreira Souto, tesoureira da Asociación de Mulleres Rurais As Espalladoras, debulla a traxectoria dun colectivo que naceu “entre San Román e Rúa, en Cervo”, coa intención de cambiar, pouco a pouco, a vida das mulleres do seu entorno. Faino en estilo pausado, explicando que detrás de cada actividade hai horas de traballo silencioso e unha filosofía clara: sumar, compartir e manter vivo o rural.

Segundo relata, a asociación xurdiu da necesidade de crear un espazo propio para as mulleres das parroquias. Non foi unha decisión improvisada, senón o resultado de moitas conversas previas. Tal e como recollen nos estatutos, lembra, “a asociación naceu para mellorar a vida das mulleres do rural”, e o seu principal obxectivo é “a defensa dos intereses sociais e culturais das asociadas, promover actividades para mellorar a súa vida, o medio ambiente, etc.”. Esa declaración de intencións segue vixente anos despois.

ORIXE. Ferreira Souto insiste en que o colectivo se fundou pensando nas necesidades reais das veciñas. Explica que moitas mulleres tiñan inquedanzas culturais e sociais, pero non contaban con canles organizadas para desenvolvelas. A asociación converteuse así nun punto de encontro estable. Co paso do tempo, aquel grupo inicial medrou ata alcanzar as 80 mulleres que hoxe integran As Espalladoras. A cifra, segundo comenta, demostra que “hai interese e ganas de participar cando se ofrecen propostas atractivas”.

A tesoureira sinala que a clave está na continuidade e na capacidade de adaptación. A entidade foi evolucionando sen perder a súa esencia: crear comunidade. “Intentamos que as nosas socias poidan ter as mesmas oportunidades que as mulleres que viven en pobos máis grandes”, asegura, subliñando que no rural tamén é posible acceder a formación, cultura e lecer de calidade.

DIRECTIVA. A organización interna é outro dos piares que sosteñen o funcionamento da asociación. Actualmente, a presidenta é Inés Cobas Balseiro; a vicepresidenta, Ángeles Abad Rodríguez; a secretaria, Isabel Fernández González; e a propia Raquel Ferreira Souto exerce como tesoureira. Xunto a elas traballan como vocais Ma Carmen Cordido Leal, Manuela Franco Quiroga, Olga Castro Fuenteseca, Paulina Díaz Lozano, Guillermina Fernández Balseiro e Verónica Taboada Fernández.

Ferreira Souto explica que a directiva “traballa constantemente para que as actividades se desenvolvan sen problemas e que cada iniciativa responda ás necesidades das socias”. Non se trata só de organizar eventos, senón de coordinar calendarios, xestionar recursos e manter unha comunicación fluída co Concello e con outras entidades. O labor, di, é continuo e require compromiso persoal.

ACTIVIDADES. Ao longo do ano, As Espalladoras desenvolven un programa amplo e diverso. A tesoureira enumera algunhas das propostas máis consolidadas: “O entroido de San Román de Vilaestrofe, diversas excursións, cursos de manualidades, estancia na residencia de tempo libre de Panxón e xornadas teatrais xeralmente no mes de novembro”. A estas iniciativas súmanse a celebración da Xuntanza Espallando Letras no Día das Letras Galegas, a colaboración noutras actividades como o Día da Muller Traballadora, os guateques do programa Arruguiñas en coordinación co Concello e as comidas que se organizan ao longo do ano.

Cada actividade cumpre unha función específica. O Entroido, por exemplo, é unha cita imprescindible no calendario local. Ferreira Souto explica que “no entroido implicámonos ao 100% xa que somos as organizadoras e levamos 20 anos celebrándoo”. A celebración ten lugar no pavillón de San Román, que define como “un sitio ideal para celebrar este gran baile de disfraces”. A resposta da xente dos arredores, engade, é sempre moi positiva, o que reforza a motivación da directiva para seguir asumindo a organización.

As excursións e as estancias en Panxón tamén ocupan un lugar destacado. Non son simples viaxes, senón oportunidades para convivir, compartir tempo e saír da rutina. Segundo relata, estas experiencias permiten ás socias “coñecerse mellor e fortalecer amizades”.

FORMACIÓN. Os cursos e obradoiros constitúen outra das columnas vertebrais do colectivo. Bordado, pintura, macramé e outras manualidades forman parte dunha oferta que combina tradición e creatividade. Ferreira Souto subliña que a importancia destes talleres radica en “poder aprender e coñecerse entre as socias así como mellorar a motricidade e a vida de todas elas con entretemento”.

Non se trata unicamente de adquirir habilidades técnicas. A tesoureira considera que o valor real está no proceso compartido. Mentres as mans traballan, xorden conversas, intercámbianse experiencias e constrúense relacións de apoio mutuo. Esa dimensión social converte os obradoiros nun espazo de confianza e acompañamento.

TEATRO. As xornadas teatrais de novembro representan outro dos momentos máis esperados. Organizadas en colaboración coa asociación de veciños de San Román, celébranse todos os domingos pola tarde dese mes. Ferreira Souto afirma que “teñen moi boa acollida porque se fan todos as tardes dos domingos de novembro e así tamén é unha maneira de reunirse e pasar unha tarde enteira de risas”.
A programación teatral non só achega cultura ao rural, senón que serve de punto de encontro interxeracional. A colaboración con outras entidades facilita que se achegue máis xente e reforza a idea de traballo en rede. Para a asociación, sumar esforzos é fundamental.

FUTURO. Mirando cara adiante, Ferreira Souto recoñece que o principal reto é manter a continuidade. “O noso reto neste momento é seguir na mesma liña para que se manteña, xa que actualmente a xuventude non se implica moito”, explica con franqueza. A falta de relevo xeracional é unha preocupación compartida por moitas entidades do rural.

A pesar diso, a tesoureira móstrase optimista. A relación co Concello é, segundo as súas palabras, “xenial, facemos moitas actividades apoiándonos unhas noutras e o Concello colabora en todo canto necesitamos e fai todo moito máis sinxelo”. Esa cooperación institucional facilita a organización de eventos e garante apoio loxístico.
Antes de rematar, lanza unha mensaxe clara ás mulleres que aínda non forman parte do colectivo. Considera que teñen diante “unha gran oportunidade de poder realizar cousas que elas solas non poderían facer e así estar en contacto con outras mulleres para falar e mellorar a súa vida social”. A invitación é directa e sincera.
As Espalladoras continúan así tecendo comunidade entre San Román e Rúa, demostrando que o asociacionismo feminino é unha ferramenta poderosa para dinamizar o rural. Entre cursos, festas, teatro e viaxes, a entidade consolídase como un espazo onde compartir, aprender e crecer xuntas.